Sommige mensen merken dat hun lichaam na een ziekte, virusinfectie of langdurige overbelasting ineens anders begint te reageren. Opstaan uit bed, douchen, traplopen of een stukje wandelen kan plots zorgen voor duizeligheid, hartkloppingen, misselijkheid of extreme vermoeidheid. Veel mensen voelen zich hierdoor onzeker, omdat de klachten vaak wisselen en aan de buitenkant niet zichtbaar zijn.

Bij een deel van deze mensen blijkt sprake te zijn van POTS-klachten. POTS staat voor Postural Orthostatic Tachycardia Syndrome. Het is een ontregeling van het autonome zenuwstelsel, het systeem dat automatisch processen regelt zoals hartslag, bloeddruk en ademhaling.

Normaal gesproken past het lichaam zich automatisch aan wanneer iemand gaat staan. Bij mensen met POTS verloopt die aanpassing minder goed. Het lichaam reageert dan bijvoorbeeld met een sterke stijging van de hartslag, waardoor klachten kunnen ontstaan zoals duizeligheid, licht in het hoofd, hartkloppingen, vermoeidheid, misselijkheid of het gevoel flauw te vallen.

Veel mensen met POTS beschrijven dat hun wereld ineens kleiner wordt. Activiteiten die vroeger vanzelfsprekend waren, kosten ineens enorm veel energie. Sommigen merken dat zij sociale afspraken afzeggen, minder kunnen werken of voortdurend rekening moeten houden met hun belastbaarheid.

Wat POTS vaak extra moeilijk maakt, is dat de klachten niet altijd zichtbaar zijn. Mensen horen regelmatig:

“Maar je ziet er toch goed uit?”
of:
“Misschien moet je gewoon weer wat conditie opbouwen.”

Toch laat onderzoek zien dat POTS een echte lichamelijke ontregeling is van het autonome zenuwstelsel. De aandoening komt regelmatig voor na virale infecties, waaronder Covid-19. Uit onderzoeken blijkt dat een deel van de mensen met Long Covid klachten ontwikkelt die passen bij POTS of andere vormen van dysautonomie.

Een studie gepubliceerd in Nature Reviews Cardiology (2022) beschrijft dat verstoringen van het autonome zenuwstelsel regelmatig voorkomen bij mensen met Post-Covid klachten. Ook onderzoek in het Journal of the American College of Cardiology laat zien dat klachten zoals hartkloppingen, duizeligheid en inspanningsintolerantie vaker voorkomen na Covid-infecties.

Voor veel mensen is het een opluchting wanneer er eindelijk een verklaring komt voor hun klachten. Niet omdat alles daarmee direct opgelost is, maar omdat zij begrijpen dat hun lichaam anders reageert dan vroeger en dat zij zich niet aanstellen.

Herstel van POTS verloopt vaak geleidelijk en vraagt meestal om een goede balans tussen belasting en herstel. Veel mensen moeten opnieuw leren luisteren naar signalen van hun lichaam en ontdekken stap voor stap wat wel en niet haalbaar is.

Bronnen

Nature Reviews Cardiology (2022). Autonomic dysfunction in long COVID.
Journal of the American College of Cardiology (JACC) – onderzoeken naar Post-Covid en dysautonomie/POTS.